Kategoria: Uncategorized

Nazywam się Lidia Kostrzyńska i jestem artystką-szklarzem. Zaczynałam jako biolog – fascynowała mnie piękno świata ożywionego i komunikacja w świecie roślin i zwierząt. Na potrzeby mojej pracy magisterskiej programowałam sztuczne sieci neuronowe do zastosowań biologicznych, ale wbrew temu co o sobie myślałam w tamtym czasie nie zostałam naukowcem, ale do zwykłej pracy.

Moja „przygoda ze szkłem” zaczeła się niewinnie jako hobby, a le wkrótce zajeła duży obszar mojego życia i zaczeła być zawodem. Rób to co kochasz mówią – a ani dnia nie spędzisz pracując. Ja raczej się z tym nie zgadzam – powiedziałabym raczej rót ot co kochasz, a nigdy nie będziesz wychodził z pracy ;).

Nie urodziłam się jako artystka, mam umysł analityczny który lubi twarde fakty i analizę. I ostatnia rzecz którą bym o sobie powiedziała, to, że mam duszę artysty. Ale kocham piękno i często zniosę pewne niewygody dla przyjemności używania (lub stworzenia) pięknego przedmiotu.

Dziś szkło jest moim głównym językiem wypowiedzi. Pracuję z nim codziennie – obserwując, jak reaguje na temperaturę, przyjmuje (lub nie) kształty które chciałabym mu nadać. Pracuję z nim w szacunku dla tego pięknego – delikatnego w odbiorze, a jednocześnie bardzo solidnego materiału.

Pracuję również z ludźmi – bądź wykonując dla nich unikalne przedmioty – próbując zrozumieć ich marzenia i przekuć je w fizyczny rezultat. Pokazując techniki pracy ze szkłem i pokazując jakie rezultaty mogą uzyskać. I mimo iż 95% z nich deklaruje, że nie ma żadnego talentu artystycznego robią piękne, często bardzo artystyczne prace.

Wykształcenie

Po rocznym uczestnictwie w pracowni witrażu zainstalowałam w swoim świeżo zbudowanym domu pracownię witażu. Wkrótce rozpoczęłam również współpracę z miejscowym domem kultury. Zeby dać również innym frajdę z pracy ze szkłem.

Wiele odkrywałam sama, ale chciałam nauczyć się więcej więc poszłam na studia podyplomowe na ASP we Wrocławiu. W 2015r. – moją pracownią prowadzącą była pracownia „Witraż w architekturze”. Ale korzystałam nie tylko z zasobów pracowni, ale również warsztatów ucząc się grawerki tradycyjnej na szkle, odewania grubszych form, szlifowania i polerowania szkła i lamworkingu. Te doświadczenie dały mi szerokie podstawy do własnych ekspermentów.

Poza tym na targach i festiwalach branżowych chętnie korzystam z możliowści uczestnictwa w warsztatach – w ten sposób uczestniczyłam w warsztatach u Tanya Veit czy Paula Floyd-a.

Wystawy i działalność

Ponieważ prowadzenie działalności w tak jednak niszowej w naszym kraju branży jak szkło artystyczne wymaga sporo pracy i zaangażowania, więc żadko miałam luksus angażowania się w wystawy indywidualne, ale moje prace były wystawiane na Wawa Design, CK w Podkowie Leśnej i w galerii AbOvo.

Od kiedy w 2016 roku zrobiłam z ceramiczną firmą TARDOZ projekt ceramiczno szklany w ramach unijmnego progamu „Erasmus for young entrepreneurs” „romansuję” z Portugalią. Współpracuję tam z wieloma miejscami i udało mi się zrobić kilka ciekawych projektów. Między innymi w 2020 roku (na 2 tygodnie przed wybuchem COVID) miałam rezydencję artystyczną w Centrum Sztuki Współczesnej Quinta da Cruz w portugalskim Viseu. Wraz z dwoma portugalskimi artystkami realizowałyśmy projekt Paisagems Comuns – cykl działań artystycznych z udziałem osób z niepełnosprawnościami. Poprowadziłam również warsztat dla studentów na Facultade de Belas-Artes da Universitade da Lisboa pod hasłem “Stained Glass Tiffany and beyond: from tradition to contemporaneity”. Poza tym dzięki wsparciu moich moich portugalskich przyjaciół udało nam się zrobić kilka ciekawych warsztatów we współpracy z centrami kultury i stowarzyszeniami (cykl warsztatów dla stowarzyszenia „Giraventos”, Arreiro por Ti” association, Espaço Jovem w Lagos, Artelier Lisboa.

Z niektórymi współpracuję do dziś.

Cóż chciałoby się powiedzieć, że wszystkim ;). Przede wszystkim pierwszą zasadniczą różnicą jest to, że wykonanie lampy witrażowej odbywa się w całości ręcznie. Ręcznie wycinamy fragmenty szkła, szlifujemy, po czym każdy z elementów otaczamy cieniutką taśmą miedzianą. Na zakończenie również ręcznie lutujemy lampę na formie nadającej jej trójwymiarowy kształt. To setki a przy bardziej skomplikowanych wzorach tysiące godzin pracy.

Zaletą jest unikalność tak wykonanych lamp, zwłaszcza przy zastosowaniu ręcznie rolowanego szkła – efekt nawet w przypadku prostszych wzorów jest zachwycający.

Z drugiej strony większość czynności przy chińskich podróbkach lamp witrażowych są w wykonane maszynowo. Często nawet nie są wykonane ze szkła, a z zabarwionych żywic. Dzięki temu elementy nie muszą być wycinane, ale mogą być wylewane w metalowych ramkach. Jednak nawet te lampy które zostały wykonane ze szkła są łączone maszynowo nie za pomocą spoiwa lutowniczego tylko innych stopów metali lub po prostu z plastiku. To powoduje, że w razie uszkodzenia części elementów nie możemy ich wymienić. Nie mówiąc o tym, że plastik, czy żywica może z czasem wyblaknąć. Dlatego taka lampa nie jest tak trwała jak lampa wykonana techniką witrażowa. Często również połączenia między elementami są bardzo szerokie, toporne, a kolorowe elementy nie stanowią wzoru.  Są po porostu mniej więcej ułożonymi na powierzchni kolorowymi elementami.

I teraz istotne pytanie, na co się zdecydować? Pewnie myślisz, że napiszę, że oczywiście bezspornie na lampę witrażową ;).

Nie będzie tak łatwo. Uważam, że wszystko zależy na czym nam naprawdę zależy ;). Na jednej szali wysokiej klasy ręczną pracę (jeśli wybierzemy dobrą pracownię). Która da oszałamiający efekt i będzie ozdobą a czasem też piękną pamiątką dla bliskich przez wiele lat albo pokoleń, ale jest rzeczą drogą. Na drugiej masową lepszą lub gorszą jakościowo produkcję maszynową – taką lampę możemy często kupić za kilkaset zł np. tutaj. Ale najczęściej niestety, jak to w wypadku chińskich produktów bywa jakoś wykończenia nie jest kolokwialnie mówiąc zbyt dobra.

Co do zasady nie jestem przeciwnikiem produkcji masowej – udział maszyn pozwolił na usprawnienie produkcji, a zatem  obniżenie ceny wielu produktów co zwiększyło ich dostępność. Otworzyło także drogę do zupełnie nowych możliwości w designie.

Uważam, że każdy musi wybrać czy priorytetem jest unikatowość i wysoka klasa pracy, czy jednak istotniejszy jest koszt. Pewnie jeśli nie zależy Ci na produkcie artystycznym, luksusowym, to spokojnie możesz zaspokoić swoje marzenie tańszym odpowiednikiem. Jeśli natomiast marzysz o prawdziwej witrażowej perełce w Twoim domu, z pewnością chińska podróbka nie zaspokoi Twojego apetytu.

Niekiedy można te ścieżki połączyć – wybrać mniejszy lub prostszy wzór -szybszy w realizacji i tańszy. Ale za to mieć unikatową lampę wykonaną ręcznie.

Mam również kursantów których marzeniem jest prawdziwa lampa witrażowa, ale nie chcą wydawać kilku tysięcy na lampę. W zamian postanawiają nauczyć się techniki i samemu zrobić swoją lampę marzeń (i zyskać oryginalne hobby na wolny czas). Nie jest to rozwiązanie tanie i wymaga sporo pracy. Ale w ten sposób ich lampa jest naprawdę unikatowa, a do tego jest źródłem osobistej satysfakcji :).

Niezależnie od tego co wybierzesz – wybieraj świadomie. To da Ci radość z  użytkowania przedmiotu przez wiele lat.

Dzisiaj chciałam się tak krótko pochwalić, że po miesiącu albo i lepiej pisania tłumaczenia i konsultowania tłumaczeń wreszcie jest – Szklanej Pracowni strona portugalska :). Jestem z niej bardzo dumna, zwłaszcza, że mimo, że sama tak dobrze bym jej po portugalsku nie napisała to przynajmniej rozumiem co jest napisane ;). Tutaj należą się podziękowania dla Joana Leite ze stowarzyszenia Giraventos za pomoc, tłumaczenia i cierpliwe konsultacje. Przyjaciele w Portugalii to powód dla którego zawsze chcę tutaj wracać!

www.oficinadevidro.com